Pierwsza Drużyna "Czarna Jedynka" w Tarnowie 1911 - 1996
Z Skauting.pl
|- ZHP powszechna dzisiaj organizacja młodzieżowa, wywodzi się od skautingu angielskiego i jego twórcy Roberta Baden-Powella. Z trzech organizacji: Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", Organizacji Młodzieży Niepodległościowej "Zarzewie" oraz bractwa poczwórnej, dożywotniej wstrzemięźliwości "Eleusis" powstał nowy ruch "harcerstwo", powołane przez jego twórcę Andrzeja Małkowskiego. Niemal równocześnie z pierwszymi eksperymentalnymi drużynami we Lwowie, pojawił się i w Tarnowie tzw. "Dziki Skauting" - założony jesienią przez ucznia Jerzego Bonkowicz-Sittauera, uznany oficjalnie 5 listopada 1911 roku przez pioniera ruchu A. Małkowskiego i zaakceptowany przez społeczeństwo. Pierwszym drużynowym "Czarnej Jedynki" został prof. Maurycy Godowski. Nie zabrakło harcerzy z 1TW drużyny przy rozbrajaniu załogi austriackiej w dniu 1 listopada 1918 roku. Był to dzień wolności dla miasta Tarnowa. W tym burzliwym i decydującym czasie biegła normalna praca harcerska w drużynie, a prowadził ją drużynowy Zbysław Ciołkosz. Po odzyskaniu wolności przez Polskę praca w drużynie biegła coraz lepiej, zmieniali się tylko drużynowi. Na uwagę zasługuje fakt uczestnictwa drużyny w Jubileuszowym Zlocie w Spale w 1935 roku, drużynę tę prowadził dh. T.Kossowski. Drużyna brała udział w Trzyletnim Wyścigu Pracy w latach 1936-39, gdzie zdobyła pierwsze miejsce i proporzec przechodni.
|- Tuż przed wybuchem II wojny światowej we wrześniu 1939 roku Hufiec Tarnowski został postawiony w stan pogotowia i przy współpracy z wojskiem oraz z władzami miejskimi organizował w pośpiesznym tempie służbę pomocniczą, wartowniczą, a także pogotowie sanitarne i przeciwlotnicze. W tym czasie wielu harcerzy z "Czarnej Jedynki" po zakończeniu kampanii przedostało się do Francji i Anglii, gdzie wstąpili do Wojska Polskiego i tam walczyli do końca wojny. Należy tu wspomnieć o drużynowym Henryku Burkiewiczu, który po opuszczeniu potajemnie Tarnowa, przez Słowację, Węgry, Jugosławię i Grecję dostał się do Syrii, a tam wstąpił do Wojska Polskiego. Po odbyciu przeszkolenia wojskowego na własną prośbę przeniesiony do lotnictwa odbył szkolenie w Kanadzie, po którym skierowano go do służby w Anglii. Jako podporucznik - pilot brał udział w nalotach na Niemcy. Z jednego z nich, nocą z 12-go na 13-go czerwca 1944 roku nie wrócił.
|- Po wielkim wstrząsie, jakiego doznało polskie społeczeństwo, w wyniku wrześniowej klęski, nastąpił okres organizowania w podziemiu, odnowa życia politycznego i społecznego.
|- Jedną z pierwszych organizacji, która podjęła konkretne działania było konspiracyjne harcerstwo i "Szare Szeregi". W Tarnowie drużyna "Szarych Szeregów" była organizowana do stycznia 1940 roku. Należeli do niej członkowie 1 Tarnowskiej Drużyny. Drużynowym został dh. Tadeusz Kossowski. W październiku drużyna została zagrożona dekonspiracją. Wtedy drużynowemu polecono zaniechać pracy, a harcerze przeszli do innych jednostek organizacyjnych, głównie do Mościc. Wielu członków drużyny znalazło się w szeregach Batalionu Partyzanckiego "Barbara" 16 pułku AK w Tarnowie.
|- Zakończyła się ponura i krwawa okupacja hitlerowska. W dniu 17 marca 1945 roku rozpoczęła drużyna na nowo pracę. Pierwsza zbiórka odbyła się na podwórzu III Męskiego Gimnazjum w Tarnowie. Drużynowym został dh. Adam Kotowski, przybocznym Zbigniew Podolec a opiekunem drużyny profesor Aleksander Orłowski. Zaczęła się normalna, systematyczna praca drużyny. Od dnia 4 czerwca 1946 roku drużynę prowadził dh. Czesław Kania. Drużyna stała się drużyną kadrową. W tym okresie wielu członków drużyny brało udział w kursach drużynowych, zastępowych organizowanych przez Komendę Hufca Tarnów. Dzień 5 listopada 1946 roku był bardzo uroczysty dla drużyny, która z okazji 35-lecia swej działalności zorganizowała okolicznościowy kominek, na którym wygłosił gawędę dh. Maurycy Godowski. W roku 1948 za realizację Harcerskiej Służby Polsce , na obozie w Poroninie, drużyna zostaje wyróżniona przez KH Tarnów. Nadszedł nieszczęsny rok 1949. Na zbiórce w Domu Harcerza dowiedzieliśmy się, że już nie jesteśmy potrzebni, że nasza metoda jest niedobra i że nie mamy racji bytu w Polsce. Drużyna oficjalnie została rozwiązana. Czy tak naprawdę się stało? Nie! Byli członkowie na to nie pozwolili. Drużyna nadal działała w konspiracji, w sile dwóch zastępów pod wodzą drużynowego dh. M. Bryndala a później dh. Jerzego Szyszki aż do listopada 1956 roku. Był to bardzo trudny okres bo nie wiadomo było kogo się strzec, kogo przyjąć do drużyny.
|- W listopadzie 1956 roku zwołano w Sali Lustrzanej przy ulicy Wałowej w Tarnowie, pierwszą zbiórkę instruktorów Hufca Tarnowskiego. Byli wśród nich instruktorzy z 1TW, a mianowicie dh. M. Bryndal, J. Szyszko, R. Bochenek. Oni to reaktywowali z podziemia drużynę. Nie sposób nie wspomnieć o pracy Komitetu Organizacyjnego Sekcji byłych członków drużyny w latach 1956-58 pod wodzą byłego drużynowego dh. prof. zwycz. Uniwersytetu Wrocławskiego Czesława Kani. Celem sekcji było odszukanie dawnych członków drużyny, kompletowanie materiałów archiwalnych z działania drużyny w minionych latach oraz utrzymanie kontaktu z drużyną "Czarna Jedynka" w Tarnowie.
|- Na przełomie lat 1971/72 powstał szczep harcerski w III LO, w skład którego weszła drużyna. Gimnazjum z męskiego, przeszło na koedukacyjne i dlatego po raz pierwszy w historii drużyny, drużynową została dh Ilona Krochmal. Komendantką Szczepu została dh hm. Marta Citak. W drużynie w tym czasie duży nacisk położono na obrzędowość i tradycję, szczególnie w zastępach. Z racji przestrzegania tradycji udało się drużynie nie nosić mundurów HSPS. W roku 1981 w drużynie obchodzono bardzo uroczyście 70 lat działania drużyny. Jubileusz był wspaniały. Na obchody licznie przybyli członkowie drużyny. Wydano jednodniówkę "70 lat 1-ej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego w Tarnowie" oraz Odznakę Honorową 70. Jedynki, jak również plakietkę. Uroczystości rozpoczęto mszą świętą w Kościele Katedralnym, a następnie na uroczystym kominku w Domu Harcerza został odznaczony Proporzec Drużyny Krzyżem za Zasługi dla ZHP.
|- Mijały kolejne lata wytężonej pracy harcerskiej w drużynie, zbliżając się do następnych rocznic. 1991 rok - kolejna rocznica 80 lecia. Uroczyste obchody rozpoczęto pielgrzymką 1DSH do Rzymu i spotkaniem z Ojcem Świętym. W dniu 23 listopada odbył się apel przy grobie pierwszego drużynowego dh. Maurycego Godowskiego na cmentarzu w Krzyżu. Apel prowadził były drużynowy dh. Marian Bryndal. Mszę świętą Harcerską odprawiono w Bazylice Katedralnej, koncelebrowana przez Ks. Biskupa Józefa Gucwę. Po mszy, przemaszerowano do III LO na ulicę Brodzińskiego 6, gdzie nastąpiło odsłonięcie tablicy pamiątkowej przez byłych drużynowych dh. Czesława Kanię, Witolda Wyszkowskiego, Mariana Bryndala i Leszka Pękalę. Następnie Ks. Biskup poświęcił tablicę. Uroczystości zakończył kominek będący spotkaniem pokoleń. Drużynę prowadził wtedy phm. Piotr Strąk, potem kolejno dh. pwd. Andrzej Jachym i dh. pwd. Agnieszka Grodowska, dh. Marcin Książka. Drużyna pracuje jak zwykle w oparciu o przyrzeczenie, jakie zawsze składano: "Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym Prawu Harcerskiemu".
|- Obecnie chodzimy na wycieczki, jeździmy na biwaki i obozy. Kształcimy się na kursach i warsztatach poszerzając swoją wiedzę harcerską. Rozpoczęliśmy zdobywanie znaku służby turystyce. Przygotowujemy się do następnej rocznicy. Jest to 100 - lecie drużyny.
Autor:
dh Marian Bryndal
Opublikował: Tomasz Guziak ZHP Hufiec Tarnów 1 TWDH Czarna Jedynka
